Het aantal verzuimdagen ten gevolge van stress neemt toe. Deze trend moet doorbroken worden. Op 24 september 2024 lieten de arbodiensten Arboned en HumanCapitalCare in een persbericht weten dat het aantal verzuimdagen ten gevolge van stress, in de afgelopen vijf jaren met 30% was gestegen. In het persbericht wordt geschreven: Een dergelijke toename kan uiteindelijk een risico vormen voor de continuïteit in werkend Nederland, de arbeidsmarkt en de maatschappij in het algemeen. De oorzaak van stress kan te maken hebben met uiteenlopende factoren op het werk, in de privésfeer en de maatschappij. We (Arboned en HumanCapitalCare) besteden veel aandacht aan het behandelen en begeleiden van mensen die met deze klachten zijn uitgevallen. Er is echter meer nodig om de trend te doorbreken, zoals tijdig signaleren van symptomen en eerder actie ondernemen.
Wij willen daar aan toevoegen: of een andere aanpak van het probleem gebruiken.
Qomma levert die andere aanpak.
Het aantal verzuimdagen ten gevolge van stress neemt toe en begint een maatschappelijk probleem te worden en er is iets nieuws nodig om de trend te doorbreken. Niet alle bronnen van stress zijn controleerbaar. Natuurlijk kun je aan stress in de privésfeer vaak wel iets doen, maar op het werk is je invloed al veel minder. Hoe denk je de maatschappij te veranderen zodat die als bron van stress verdwijnt? We zien eerder het omgekeerde gebeuren. Een toename van stress door de maatschappij. Er wordt een hoop geld uitgegeven aan het verwerken, beheersen en voorkomen van stress. Laten we heel eerlijk zijn, die methodes met coaches, trainers en zelf psychologen zijn heel belangrijk, alleen laat de toename in de afgelopen vijf jaren zien dat het niet voldoende is. Alle aangeboden methodieken noem ik software. Je moet er over nadenken, je moet ze leren gebruiken. Immers al die methodieken zijn vaardigheden waar je over na moet denken. Juist bij hoge druk gebeurt dat nauwelijks, want je hoofd is druk, dat heet interne ruis. Bij Qomma doen we dat anders, wij upgraden de hardware.
Hoe upgrade je de hardware als je het hebt over mensen?
We weten bij Qomma natuurlijk al lang dat neurofeedback training een prima remedie is tegen stress, en bovendien ook helpt bij het voorkomen van stressverschijnselen. We waren dus niet verbaasd en wel heel blij dat de onderstaande studie van de Radboud Universiteit in oktober 2024 verscheen:
Getting stress-related disorders under control: the untapped potential of neurofeedback.
De slotconclusie doet ons altijd glimlachen, we nemen deze integraal over want het kan niet mooier gezegd worden.
“We argue that these characteristics position neurofeedback as a prime candidate for a personalized preventive neuroscience-based intervention strategy.”
Vertaald naar het Nederlands door Copilot:
“Wij stellen dat deze kenmerken neurofeedback positioneren als een uitstekende kandidaat voor een gepersonaliseerde preventieve neurowetenschappelijke interventiestrategie.”
Welke kenmerken zijn dit dan? In het artikel lezen we: Neurofeedback can be used to train individuals to endogenously modulate brain network dynamics. (“Neurofeedback kan worden gebruikt om individuen te trainen om endogeen de dynamiek van hersennetwerken te moduleren.”)
Neurofeedback training werkt dus op de hardware. De hersenen en de daarin aanwezige netwerken.
We maken graag de analogie met de oudere PC’s. Sommigen kunnen zich nog herinneren hoe op de Intel 8086 PC er steeds vaker een zandloper icoontje van MS Windows verscheen. De software werd te zwaar voor de beschikbare hardware. De oplossing was prijzig maar al snel voorhanden in de vorm van computers met een Intel 80386 en later de Pentium processor. De hardware werd geüpgrade.
Dat is nu precies de mogelijkheid die neurofeedback training biedt. Een totaal nieuwe aanpak, waar Arboned op hint. We kunnen ons voorstellen dat je denkt, wat gebeurt er dan? Als je hersenen informatie krijgen over wat veel energie kost, dan zullen ze nieuwe netwerken aanleggen die hetzelfde doen en minder energie gebruiken. Neurofeedback training maakt gebruik van hersenplasticiteit. Als we die informatie gestructureerd en herhaald aanbieden, zullen energieverspillende netwerken gaandeweg vervangen worden door energiezuinige netwerken. De term burn-out is in die zin helemaal niet slecht gekozen. Het is dan wel geen medische diagnose, en het beschrijft wel heel goed wat er gebeurt.
Intermezzo over burn-out.
Sta ons toe een klein stukje fysiologie hier in te voegen. Dit is per slot van rekening ons “Kenniscentrum” 😉 Adrenaline is actie. De adrenaline wordt gemaakt uit dopamine. Misschien heb je wel eens over dopamine gehoord. Het wordt ook wel het beloningsmolecule genoemd. Alle verslavende drugs werken in op dat dopamine systeem. Daarom voelen ze (in het begin) ook zo lekker! Als een actie succesvol afgesloten wordt maakt het lichaam dopamine aan. In de substantia nigra in de kop van de hersenstam en geeft die dopamine via de medio frontale bundel direct af in de frontaalkwabben. In klokhuistaal, je voelt je na het succesvol beëindigen van een actie helemaal toppie. De cyclus is dan rond. Dopamine wordt verbruikt om adrenaline te maken, dat leidt tot actie en dat levert weer dopamine op. Niets aan de hand. Bovendien zijn er dingen geleerd.
Als het fout gaat.
Een probleem treedt natuurlijk op als de actie niet succesvol wordt afgerond. Want dan ontstaat er geen dopamine, en dat is wel verbruikt. Dus, zoals je dat kunt noemen, de benzinetank begint leeg te lopen. Wat is het eerste verschijnsel als bij een auto de benzine tank leeg begint te lopen? Er gaat een lampje branden. Helaas is dit bij werknemers niet het geval. Hoewel…. Er zijn wel verschijnselen waaraan je kunt zien dat de tank leeg begint te lopen, maar managers zijn geen neurologen of psychiaters en herkennen het lampje niet. Arboned zegt dat er problemen zijn met het signaleren van toenemende stress. A propos via een EEG of GSR (Galvanic Skin Response) is de stress prima te meten. Bij Qomma werken we ook met twee korte wetenschappelijk gevalideerde vragenlijsten om stress inzichtelijk te maken.
Nadat het lampje gaat branden is er nog een verschijnsel. De motor van de auto zal gaan schokken op de laatste restjes brandstof die er nog in de benzineleiding zitten. En kort daarna slaat de motor af en komt de auto tot stilstand. Zo ook bij mensen. Naast dat dopamine de grondstof is voor adrenaline, zorgt dopamine voor een gelijkmatig stemming. Kort voor de burn-out zie je dan ook snelle stemmingswisselingen bij mensen. Niet iedere stemmingswisseling is overigens een voorloper van burn-out.
Wat is de rol van neurofeedback training hierbij?
In eerdere blogs in ons Kenniscentrum heb je al kunnen lezen dat getrainde hersenen een hogere cognitieve capaciteit krijgen. Je focus en concentratie verbeteren. Je geheugen wordt beter, je leervermogen stijgt. Dat helpt bij stresscoping. Niet alleen op het werk, ook bij stress van thuis en van de maatschappij. Want het orgaan waar al die informatie terecht komt wordt simpelweg beter.
Ook de onderlinge communicatie in het team zal verbeteren. Niet door allerlei trucjes toe te passen. Maar doordat je eigen hoofd rustiger wordt, en doordat er Inter Brain Synchrony ontstaat. Die komt in de onbewuste communicatie terecht. Die 95% van het proces die als niet te veranderen bekend staat. Maar dat klopt dus niet. De neurofeedback training heeft daar wel degelijk invloed op. En het mooie is, je hoeft er niet over na te denken. De oplossing zit in de hardware. In de hersenen zelf. Het is een onderdeel van de persoon geworden.
Conclusie.
Stress leidt tot verzuim, hoge kosten en menselijk leed. Dit probleem is aan het uitgroeien tot maatschappelijke proporties. De continuïteit van werkend Nederland staat op het spel door meer en langduriger verzuim. Er is een andere aanpak nodig. Qomma levert die aanpak door Neurofeedback training in te zetten in het bedrijfsleven.
Tot slot een link naar een overzicht.
TNO maakt ieder jaar een mooi overzicht in “De week van de Stress” deze is van 2024. Het is een .pdf met veel informatie. Ook over de kosten. Daar zal onze volgende blog over gaan. Hoe verhouden de kosten van stressverzuim zich tot de waarde die Qomma levert.
